Badira urteak betetze hutsarekin ospatzen diren proiektuak, eta badira urteek beren zentzua are argiago erakusten dutenak. Antxeta Irratiaren 25. urteurrena bigarren horietakoa da. Mende laurden honetan, Antxeta ez da irrati bat bakarrik izan: Behe Bidasoako eta inguruko herritarren ahotsa jaso, zaindu eta zabaltzeko tresna izan da. Herritarrentzat egindako irratia, eta herriaren zerbitzura dagoen komunikazio tresna.
2001ean mikrofonoak piztu zituenetik, Antxetak Bidasoaren bi aldeetako egunerokoa euskaraz kontatzeko konpromisoari eutsi dio. Hasiera hartan, ez zen lan erraza. Muga administratiboak, hizkuntza egoera desorekatuak eta baliabide urriek zaildu egiten zuten bidea. Baina, hain zuzen ere, testuinguru horretan hartu zuen indarra proiektuak: euskaraz informatzea ez zen kazetaritza lana bakarrik, komunitate bat eraikitzeko modua ere bazen.
Urte hauetan, Antxetak erakutsi du tokiko hedabide batek eskualde baten bizitza soziala, kulturala eta politikoa elikatzeko gaitasuna duela. Hendaia, Irun, Hondarribia, Biriatu, Pausu edo Bortziriak ez dira albisteen mapa batean kokatutako izenak soilik; Antxetaren begiradan, elkarrekin arnasten duen lurralde baten parte dira. Irratiak egunerokoari arreta jarri dio: auzoetako kezkei, elkarteen lanari, kultur sortzaileen ahotsei, herri mugimenduei, mugaz gaindiko harremanei eta askotan hedabide handietan lekurik ez duten istorio txikiei.
Hor dago Antxetaren indar nagusietako bat: gertukotasuna. Ez du herria kanpotik begiratzen; herritik bertatik hitz egiten du. Mikrofonoak ez dira soilik informazioa emateko tresna, entzute ariketa bat ere badira. Eta entzute horretan eraiki da konfiantza. Antxeta entzuten duenak badaki bertan aurkituko dituela bere inguruko ahotsak, bere hizkuntza, bere kezka sozialak eta bere egunerokoaren isla.
Baina 25 urteko ibilbidea ez da iraganari begiratzeko ariketa hutsa. Antxetak, beste hedabide askok bezala, garai berriei erantzun behar izan die. Irratia izaten jarraitzen du, baina gaur egun hedabide multimedia ere bada. Webgunea, sare sozialak, bideoak, podcastak eta formatu berriak eguneroko lanaren parte dira. Erronka handia da hori: informazioa azkar eta formatu askotan zabaltzea, baina proiektuaren muina galdu gabe. Hau da, euskaraz, gertutik eta herritarren zerbitzura informatzea.
Aldaketa horretan badago tentsio interesgarri bat. Gaur egungo komunikazioak maiz berehalakotasuna eskatzen du: azkar kontatu, azkar zabaldu, azkar kontsumitu. Baina Antxetak beste erritmo bat ere proposatzen du. Aitziber Zapiaini aurrera begira zerekin amesten duen galdetuta, erantzunak badu sakontasun berezia: jendeak Antxeta lasaitasunez entzutea nahi luke, denbora hartzea, irratiaz gozatzea. Eta, era berean, Laia irakurtzeko ere tartea hartzea. Berehalakotasunaren logika apurtzea, alegia; entzutea, irakurtzea eta pentsatzea berriro ere denbora eskatzen duten ekintzak direla aldarrikatzea.
Amets horrek ondo laburbiltzen du Antxetaren izaera. Ez da soilik albisteak ematea; komunitate batek bere burua entzun ahal izatea da. Ez da soilik euskarazko edukia sortzea; eskualde batek euskaraz bizitzeko duen eskubidea praktikan jartzea da. Horregatik, Antxetaren 25 urteko ibilbidean ametsa eta mugarria gauza bera dira neurri batean: gure eskualdean irrati bat osorik euskaraz izatea, egunerokoa bertako hizkuntzan kontatuko duena.
Gainera, tokiko informazioa egiteak ez du esan nahi munduari bizkar ematea. Antxetak nazioarteko gaiak ere ekartzen ditu gurera, hainbat kolaboratzaileren bidez. Horrek erakusten du tokikoa eta globala ez direla kontrajarriak. Aitzitik, herritik mundua irakurtzeko aukera ematen du irratiak; eta munduko gertakariek gure egunerokoan duten eragina ulertzeko leiho bat zabaltzen du.
“25 urtez hegan” ospakizunak, Ficoban egindako ekitaldiak, irudikatu zuen urte hauetan guztietan sortu den komunitatea. Lankideak, kolaboratzaileak, entzuleak, sortzaileak eta herritarrak elkartu ziren, irrati baten urteurrena baino gehiago ospatzeko: euskarazko komunikazio komunitario baten ibilbidea aitortzeko.
Antxetaren balioa ez dago soilik uhinetan esaten denean. Balioa harremanetan dago, sortutako sareetan, entzuleen konfiantzan, herriari eskainitako denboran eta euskarari irekitako espazioetan. Mende laurdeneko hegaldiaren ondoren, Antxetak badu zer ospatu, baina baita zer eraiki ere. Erronka berriak izango ditu aurrean, formatu berriak, belaunaldi berriak eta komunikatzeko modu berriak. Baina oinarriak argi dirudi: herriarentzat, herritik eta euskaraz. Beste 25 urtez hegan jarraitzeko arrazoiak soberan ditu.
